Heyelanda ne yapmalı? Önce, sırasında ve sonra
Zemindeki yeni çatlakları, sıkışan kapıları ve alışılmadık sesleri tanı; tehlikede yokuş yukarı uzaklaş.
Bilmen gerekenler
Koruya'nın Türkiye için resmî heyelan uyarılarına ait doğrulanmış canlı bir kaynağı yok; bu yüzden uyarı göstermez. Burada uyarı olmaması tehlike olmadığı anlamına gelmez: AFAD'ı, valiliği ve belediyeni takip et.
ÖnceAfetten önce
-
Uyarı işaretlerini öğren: zeminde yeni çatlaklar, aniden sıkışan kapı ve pencereler, eğilen ağaç, direk ya da çitler.
-
Yaşadığın bölgedeki olası jeolojik afetleri öğren. Arsa almadan ya da inşaata başlamadan önce ilgili kurumlardan bilgi al.
-
Evcil hayvanlarını da kapsayan bir hane planı yap ve yerel uyarılara kaydol.
-
Tahliye denildiğinde ya da kalmak tehlikeli göründüğünde ayrıl.
-
Hızla akan su, çamur ya da alışılmadık sesler.
-
Heyelandan şüphelenirsen: hemen yerel yönetimle iletişime geç, etkilenebilecek çevreyi uyar ve binaları boşalt.
SırasındaAfet sırasında
-
Şiddetli yağışta, gece de dahil, uyanık ol: heyelan ölümlerinin birçoğu insanlar uyurken olur.
-
Kayma sana doğru geliyorsa yolundan çıkarak olabildiğince hızlı yokuş yukarı git.
-
Derelerde akışın aniden değişmesine ya da suyun bulanıklaşmasına dikkat et.
-
Üzerinden su ya da çamur akan yollardan geçme.
-
Yerel acil durum yetkililerinin talimatlarına uy.
-
Tehlike zamanlarında dere vadilerinden ve alçak yerlerden uzak dur.
-
Kaçacak zamanın ve arkasına sığınacağın sağlam bir yapı yoksa Çök-Kapan-Tutun ile başını ve boynunu koru.
SonraAfetten sonra
-
Heyelan alanından uzak dur: yeni kaymalar olabilir.
-
Heyelanın ardından gelebilecek sele karşı dikkatli ol.
-
Kopmuş şebeke hatlarını ve hasarlı yolları yetkililere bildir.
-
Binanın temelini ve çevresindeki araziyi eğitimli uzmanlara kontrol ettir.
-
Yakındaki elektrik, gaz ve su vanalarını kapat. Gaz kaçağı olmadığından emin olana kadar kibrit ya da elektrikli alet değil, el feneri kullan.
-
Heyelan alanına girmeden yaralı ya da mahsur kalan var mı bak ve kurtarma ekiplerini yönlendir. Yangın ya da yeni bir heyelan gibi bir tehlike yoksa yaralıları yerinden oynatma.
Resmî kaynaklar
Bu rehberdeki her adım aşağıdaki sayfalardan birine dayanır.
- Ready.gov (FEMA) Landslides & Debris Flow Sayfa tarihi: · Kontrol:
- AFAD Heyelanlara Karşı Alınacak Önlemler Sayfa tarihi: · Kontrol:
Aşağıdaki kaynakların kısa özeti; kaynaklarla karşılaştırıldı. Bu Türkçe metin profesyonel bir çevirmen tarafından gözden geçirilmedi; tam bilgi için kaynağa bak.
Bu rehber çevrimdışı çalışır ve kamuya açık resmî sayfaları özetler. Canlı ya da resmî bir duyuru değildir; yetkililerin talimatlarına uy.